Studies voor CFTR-modulatoren

Arts_en_patient_250x165.jpg

Status augustus 2018 

De ontwikkeling van medicijnen die het CFTR-eiwit bij mensen met CF verbeteren, zogeheten CFTR-modulatoren, biedt perspectief. In Europa wordt, na Kalydeco en Orkambi, hopelijk bijna de derde CFTR-modulator goedgekeurd: Symkevi (in de VS Symdeko genoemd).

Deze drie geneesmiddelen bestaan uit één of twee medicijnen. De nieuwste generatie CFTR-modulatoren in ontwikkeling bestaan uit drievoudige (triplo) combinaties.  

Onderzoek triplo combinaties (12 jaar en ouder) 

Vertex heeft een aantal van die triplo combinaties in ontwikkeling. Twee ervan bestaan uit ivacaftor, tezacaftor en VX-659 of VX-445. Na veelbelovende fase 2 resultaten, is het nu tijd voor fase 3: het effect meten bij een grote groep mensen. Beide triplo combinaties worden getest in twee groepen mensen, in totaal gaan er dus vier studies van start. Deze studies hebben dezelfde ingangscriteria als de fase 2 studies: mensen met CF die 12 jaar of ouder zijn en de mutatie F508del hebben plus nog een F508del-mutatie, of een mutatie met een minimale functie.

Vertex verwacht dat alle vier de studies dit jaar voldoende deelnemers zullen hebben. De farmaceut hoopt midden 2019 de eerste aanvragen te kunnen doen bij de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) voor goedkeuring van de nieuwe geneesmiddelcombinaties.
Ook Nederland is vertegenwoordigd: binnenkort start het onderzoek met ivacaftor, tezacaftor en VX-445 voor mensen met één F508del mutatie plus een mutatie met een minimale functie.

Galapagos gaat starten met fase 1B onderzoek met een triplo combinatie van hun kandidaatmedicijnen in diverse Europese landen, waaronder ook in Nederland. 

Jonge kinderen 

Kalydeco 
In Europa is Kalydeco beschikbaar voor mensen met CF vanaf twee jaar, met één van de tien gespecificeerde mutaties: G551D, G1244E, G1349D, G178R, G551S, S1251N, S1255P, S549N, S549R of R117H. Op 15 augustus heeft de FDA de uitbreiding naar kinderen vanaf één jaar (voor de VS) goedgekeurd.

Op dit moment wordt Kalydeco getest bij kinderen van 6-12 maanden. 

Orkambi 
Voor het gebruik van Orkambi moet iemand zes jaar of ouder zijn en een dubbele F508del-mutatie hebben. Ook voor dit middel is een uitbreiding aangevraagd, zodat kinderen vanaf twee jaar oud Orkambi kunnen krijgen. De FDA heeft deze aanvraag in augustus goedgekeurd.

Er loopt nu een registratieprocedure in Europa voor kinderen van 2-5 jaar. Naar verwachting zal de Europese Medicines Agency (EMA) zich in het eerste halfjaar van 2019 uitspreken over eventuele leeftijdsuitbreidingen. 

Daarnaast start waarschijnlijk nog dit jaar de studie voor kinderen tussen de 12 en 24 maanden oud. 

Symkevi
Het nieuwste geneesmiddel Symkevi wordt nu onderzocht bij kinderen van 6-11 jaar.