twitter facebook youtube instagram shop mail newsletter

Kruiden en planten


Al eeuwenlang gebruiken mensen kruiden en planten op een medicinale wijze, bijv. om infecties te bestrijden. Tegenwoordig is het gebruik van dergelijke natuurproducten weer in opmars. Het nadeel is dat weinig onderzoeksgroepen hier onderzoek naar doen, en dat veel mensen op eigen houtje dingen uitproberen. Om de zin van natuurproducten te onderzoeken, is het van belang dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de werking en veiligheid en dat tegelijkertijd mensen hun ervaringen (ook de slechte) delen met hun behandelend arts.

Hennep_300x200.jpg

Hennep

Hennep is een cannabisplant, uit hennepzaad kan olie worden geperst. De voordelen van hennep die worden beschreven zijn o.a. pijnverlichting, vermindering van misselijkheid en een ontstekingsremmende werking. Ook wordt er soms door gebruikers beschreven dat het leidt tot minder hoesten. Hier vind je een ervaringsverhaal van iemand met CF.

Gebruikers van bijv. hennepzaadolie verwijzen vaak naar de artikelen van E. Fride uit 2001 en 2002.
Het ene artikel verwijst naar het andere artikel voor onderzoeksresultaten over verbeterde eetlust bij muizen, bij gebruik van een component van hennep. De resultaten uit dit onderzoek zijn niet één op één te vertalen naar voordelen voor mensen met CF. Verder zijn er maar weinig artikelen te vinden.   

In 2011 is er een onderzoek gepubliceerd waarbij de vruchtbaarheid van mannelijke muizen met CF verbeterde door cannabis. In de jaren daarna zijn er door deze groep geen nieuwe resultaten meer gedeeld en zijn deze ook niet bevestigd door andere onderzoeksgroepen. Dat hennep ontstekingsremmend en diarreeremmend kan werken, is onderzocht en bevestigd in 2005 door één onderzoeksgroep.

In 2018 is er nog een onderzoek gepubliceerd waar men had ontdekt dat CFTR, het chloorkanaal waarvan de functie verstoord is bij CF, werd geremd door het psychoactieve bestanddeel van hennep: THC. Volgens experts kan je spreken van hennep als de cannabisplant weinig THC bevat, en heet het wiet als het THC-gehalte heel hoog is. Het nadeel van wiet is dat het daardoor verslavend kan werken. Tegelijkertijd zijn goedgekeurde medicijnen soms ook verslavend, zoals kalmeringsmiddelen (bijv. benzodiazepines) of morfine. Wiet geeft daarnaast ook een verhoogd risico op acute psychiatrische stoornissen en langdurig, regelmatig gebruik kan leiden tot verminderd denkvermogen (cognitief functioneren). Hoe het dan precies zit met hennep, met een laag gehalte aan THC, is nog niet helemaal duidelijk. Kortom, de gezondheidsbevorderende werking van hennep en bestanddelen kan nog verder worden onderzocht.

Kurkuma_300x200.jpg

Genistein en curcumin

Genistein en curcumin zijn natuurproducten uit planten. Een moeder is ooit gestart met het geven van beide producten aan haar zoon met CF: dagelijks in de appelmoes. De jongen heeft hier al jaren baat bij. Hieruit blijkt nogmaals dat natuurproducten soms en voor sommige mensen heel goed werken.





Genistein komt van nature voor in planten, zoals de sojaboonplant. Het is een CFTR-potentiator, net zoals het medicijn ivacaftor (Kalydeco), dat er voor zorgt dat het CFTR-kanaal vaker open is om chloor door te laten. Zo wordt de water-en-zout-balans in het lichaam verbeterd. Maar genistein is niet zo effectief als ivacaftor (Kalydeco) en wordt snel door het lichaam afgebroken. In experimenten met minidarmpjes van mensen met CF was genistein goed in het herstellen van de CFTR-functie, zeker in combinatie met andere CFTR-medicijnen. Vervolgens zijn er studies met mensen met CF gedaan in het UMC Utrecht. De resultaten van de laatste studie (waar mensen ivacaftor (Kalydeco) en genistein gebruikten) moeten nog bekend worden. Genistein werkt niet alleen op CFTR, maar lijkt bijvoorbeeld ook op oestrogeen (het vrouwelijk hormoon). Omdat genistein op verschillende processen in het lichaam ingrijpt, is het extra lastig om iemand ermee te behandelen, omdat niet elke werking wenselijk is en de werking afhangt van de dosering.

Curcumin is het hoofdbestanddeel van de kurkumaplant en wordt veel gebruikt in de keuken als kruid en als kleurstof. De heilzame werkingen die zijn beschreven zijn o.a. anti-ontstekende werkingen. Curcumin wordt, net als genistein, slecht in het lichaam opgenomen en snel weer afgebroken. Voor CF is er in minidarmpjes onderzoek gedaan naar curcumin. Op zichzelf deed curcumin niet genoeg. Maar samen met genistein en ivacaftor (Kalydeco) werd de CFTR-functie in minidarmpjes een stuk verbeterd. Naar aanleiding van deze resultaten is er een studie met mensen met CF gedaan in het UMC Utrecht. Het bleek dat curcumin geen toegevoegde waarde had bovenop de andere geteste producten. Op zichzelf lijkt curcumin de CFTR-functie dus niet te verbeteren.

Essentiële oliën

Essentiële of etherische oliën zijn de bestanddelen die de geur geven aan de plant waar ze in zitten. De algemene werking verschilt per olie en kan bijv. zijn pijnbestrijding, anti-stress, of het tegengaan van misselijkheid. Er worden ook onderzoeken gedaan naar de antibacteriële werking van essentiële oliën, tegen bacteriën waar veel mensen met CF last van hebben. Hieruit bleek o.a. dat de groei van multiresistente bacteriën geremd kon worden door de essentiële olie van oregano en dat biofilms (grote hoeveelheden samengeplakte bacteriën) van bacteriën werden afgebroken door een bestanddeel van de essentiële olie van de kaneelboom. Deze onderzoeken zijn alleen in het laboratorium uitgevoerd, dus of het bij mensen net zo goed werkt is nog niet bekend.

Ondanks dat het natuurproducten zijn, kennen essentiële oliën ook een aantal gevaren. Het is niet goed om de oliën lang achter elkaar te gebruiken. Meestal worden de oliën aangebracht op de huid, maar soms ademen mensen ze (verdund!) in. Het advies online is om dit onder begeleiding van een aromatherapeut te doen, maar er zijn ook mensen die aangeven dat je nooit essentiële oliën zou moeten innemen/inademen. De olie moet altijd verdund worden, bij elke toepassing, want de oliën zijn erg geconcentreerd. Hierdoor is het risico dat de oliën niet voldoende verdund zijn waardoor er gevaar ontstaat voor overdosering. Bij sommige essentiële oliën is overdosering extra gevaarlijk voor kinderen. Kortom, zelf experimenteren met essentiële oliën is af te raden. Tegelijkertijd lijken sommigen veelbelovend qua antibacteriële werking. Er worden nog steeds onderzoeken gedaan naar deze producten.

Manuka_honing_bij_300x200.jpg

Manuka honing  

Manuka honing wordt al jarenlang gebruikt voor de behandeling van chronisch geïnfecteerde wonden. De honing, afkomstig van de manuka boom (of tea tree) uit Australië en Nieuw-Zeeland, kan goed werken tegen bijvoorbeeld een bacteriële Pseudomonas aeruginosa infectie terwijl antibiotica geen effect meer hebben.



Er is een artikel verschenen waarbij onderzoekers de werking van manuka honing in het laboratorium hebben getest. Uit hun onderzoek blijkt dat manuka honing alle verschillende versies van Pseudomonas aeruginosa infecties kon remmen, terwijl conventionele antibiotica dat vaak niet konden. De honing had geen effect meer als het werd gecombineerd met een antibioticum. Het nadeel van de studie is dat er alleen in het laboratorium getest is, hoe dat bij mensen gaat is nog onbekend. Ook het daadwerkelijk behandelen van de luchtwegen, mocht het zover komen, kan lastig worden. Meer informatie is te vinden in het originele artikel en via de website van CF News Today.